Αν έχετε αναιμία..

Η αναιμία είναι μία κατάσταση όπου υπάρχουν πολύ λίγα ερυθρά αιμοσφαίρια στο αίμα. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια μεταφέρουν την αιμοσφαιρίνη, μία πρωτεΐνη που κουβαλά το οξυγόνο στα τρισεκατομμύρια κύτταρα.

Η έλλειψη ικανότητας επαρκούς μεταφοράς του οξυγόνου δημιουργεί στο αναιμικό άτομο μία εξασθένηση, έχει λίγοτερη αντοχή και κουράζεται πιο εύκολα. Υπάρχουν διάφορες αιτίες, πίσω από την αναμία. Ορισμένες υπάρχουν εκ γενετής, όπως είναι η μεσογειακή αναιμία.

Στις εκ γενετής αναιμίες το άτομο θα είναι πάντα κάπως αναιμικό, αλλά προσαρμόζεται συνήθως αρκετά καλά στην κατάσταση αυτή. Η πιο συνήθης αναιμία στην κοινωνία μας είναι η λεγόμενη σιδηροπενιή (έλλειψη σιδήρου), η οποία σχετίζεται συνήθως με κάποια μορφή απώλειας αίματος, είτε αυτή είναι βαριά εμμηνορυσία στις γυναίκες ή αιμορραγία από το γαστρεντερικό σύστημα σε περιπτώσεις σοβαρής κολίτιδας, αρρώστιας του Κρον ή καρκίνου των εντέρων. Η αντιμετώπιση των αναιμιών που σχετίζονται με τις παθολογικές αυτές καταστάσεις απαιτεί αυξημένη λήψη σιδήρου, παράλληλα με την αντιμετώπσιη της βασικής αρρώστιας, η οποία προκαλεί την αναιμία.

Τα λαχανικά είναι πράσινα εξαιτίας του σιδήρου που υπάρχει στη χλωροφύλλη. Επομένως, τα πράσινα λαχανικά είναι μία σημαντική πηγή εύκολα απορροφήσιμου σιδήρου. Άνθρωποι με έλλειψη σιδήρου θα πρέπει να έχουν δύο μεγάλες πράσινες σαλάτες την ημέρα (μεσημέρι και βράδυ) και ένα πιάτο βραστά στον ατμό λαχανικά, εάν επιθυμούν να εξασφαλίσουν μάι επαρκή λήψη σιδήρου. Παρόλο που το κρέας έχει αφθονία σιδήρου, οι μελέτες που συγκρίνουν τους φυτοφάγους με τους κρεατοφάγους βρίσκουν διαρκώς ότι οι φυτοφάγοι ενδέχεται πολύ λιγότερο να έχουν έλλειψη σιδήρου.

Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι οι κρεατοφάγοι είναι πιο βέβαιο πως έχουν μεγάλα αποθέματα σιδήρου στο αίμα τους, πράγμα που σχετίζεται με μία αυξημένη συχνότητα αθηροσκληρυντικής καρδιοπάθειας. Φαίνεται ότι οι φυτοφάγοι είναι πιο πιθανό να έχουν τη σωστή ποσότητα σιδήρου.

Στις έγκυες γυναίκες αυξάνεται ο όγκος του αίματός τους κατά 50% τους πρώτους τρεις μήνες της εγκυμοσύνης, δημιουργώντας μεγάλες απαιτήσεις πάνω στα αποθέματα σιδήρου και επιφέροντας συχνά αναιμία, πράγμα που έχει σαν αποτέλεσμα μία αυξημένη ανάγκη λήψης σιδήρου. Έχουμε να φροντίσουμε ενίοτε ορισμένες περιπτώσεις εγκύων γυναικών που έχουν αναιμία και έχουν δοκιμάσει καθετί για να ανεβάσουν τα επίπεδα του σιδήρου τους, περιλαμβάνοντας βοτανικά και συνθετικά συμπληρώματα σιδήρου.

Με τις έγκυες αυτές χρησιμοποιούμε τα μεγάλα μέσα, που είναι οι σαλάτες στο μπλέντερ και οι χυμοί από πράσινα λαχανικά. Όλες σχεδόν οι έγκυες έχουν θαυμάσια αποτελέσματα με το πρόγραμμα αυτό, τρώγοντας παράλληλα και όλες τις άλλες υγιεινές τροφές. Η αναιμία με έλλειψη σιδήρου σχετίζεται με μικρά ερυθρά αιμοσφαίρια και καλείται μικροκυτταρική αναιμία. Για να γίνει η διάγνωση της έλλειψης σιδήρου, πρέπει να βρεθεί ότι είναι χαμηλά, τόσο ο σίδηρος του ορού του αίματος όσο και ο ορός της φερριτίνης.Η φεριττίνη είναι μία ένδειξη αποθεμάτων σιδήρου στο μυελό των οστών.

Μία άλλη αρρώστια που μπορεί να την παρουσιάσουμε με τη σιδηροπενική αναιμία ονομάζεται «αναιμία της χρόνιας αρρώστιας». Λέγεται αναιμία χρόνιας αρρώστιας, επειδή σχετίζεται συχνά με σοβαρές χρόνιες φλεγμονώδεις αρρώστιες, όπως είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η ελκώδης κολίτιδα και ο καρκίνος. Στην αναιμία της χρόνιας αρρώστιας υπάρχουν, επίσης, μία μικροκυτταρική αναιμία, που σχετίζεται με χαμηλό σίδηρο στον ορό του αίματος.

Η φερριτίνη, ωστόσο, είναι ομαλή. Αυτό σημαίνει ότι τα αποθέματα σιδήρου του σώματος είναι επαρκή, αλλά το σώμα δεν κινητοποιεί το σίδηρο στο να παράγει αιμοσφαιρίνη και ερυθρά αιμοσφαίρια. Έχει βρεθεί ότι οι ορμόνες που διεγείρουν το μυελό των οστών να παράγει αιμοσφαιρίνη και ερυθρά αιμοσφαίρια, η ορμόνη ανάπτυξης και η ερυθροποιητίνη, απελευθερώνονται βασικά στα πιο βαθιά επίπεδα του ύπνου. Έτσι, η χρόνια κόπωση που οφείλεται στην έλλειψη επαρκούς ύπνου, είναι μία αιτία αναιμίας της χρόνιας αρρώστιας.

Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι ακόμη και στην απουσία της χρόνιας αρρώστιας ή διατροφικής έλλειψης, ή έλλειψη ύπνου από μόνη της μπορεί να προξενήσει μία μικροκυτταρική αναιμία, με χαμηλά επίπεδα σιδήρου του ορού του αίματος, αλλά ομαλή φερριτίνη, και σ' αυτή την κατάσταση όσα συμπληρώματα σιδήρου κι αν λάβετε δεν θα λύσουν το πρόβλημα. Όταν διαγνωστεί αναιμία, ο γιατρός σας πρέπει να ζητήσει να γίνει και εξέταση της φερριτίνης του ορού του αίματος, επειδή ο χαμηλός σίδηρος του ορού από μόνος του δεν ερμηνεύεται.

Ένα άλλο είδος αναιμίας σχετίζεται με μεγάλα ερυθρά αιμοσφαίρια και καλείται μακροκυτταρική αναιμία. Προξενείται από έλλειψη φολικού οξέος ή βιταμίνης Β12. Επειδή το φολικό ή φυλλικό οξύ βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στα πράσινα λαχανικά (ωμά και ατμόβραστα), οι υγιεινιστές γιατροί δεν ανησυχούν ποτέ, για έλλειψη φολικού οξέος, εκτός όταν λαμβάνει κάποιος μία ορισμένη χημειοθεραπεία, που εξαντλεί τα αποθέματα του φολικού οξέος. Όταν υπάρχει έλλειψη της Β12, οφείλει το άτομο να λάβει συμπληρώματα της Β12. Όταν συμβεί έλλειψη της Β12, η έλλειψη αυτή σχετίζεται συνήθως με κακή πέψη και ελαττωμένη απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων, που μπορεί να αφορά τους ηλικιωμένους ανθρώπους ή ανθρώπους με πεπτικές αρρώστιες, όπως είναι η σοβαρή κολίτιδα, το έντονα ευερέθιστο έντερο, η αρρώστια του Κρον κλπ.

Ένα απλό τεστ του αίματος για Β12, είναι αυτό που χρειάζεται για να καθοριστεί εάν ένας φυτοφάγος χρειάζεται να λάβει ένα συμπλήρωμα της Β12. Συχνά η επίλυση του υπάρχοντος πεπτικού προβλήματος καθιστά ικανό το άτομο να απορροφά καλύτερα τη Β12 και να μην χρειάζεται πια τροφικό συμπλήρωμα.

Εκτός από επαρκή ύπνο, επαρκή κίνηση και καθαρό όσο γίνεται αέρα και 10-15 λεπτά στον ήλιο την ημέρα, πρέπει να τρώει κανείς μία μεγάλη τουλάχιστον σαλάτα, ωμή ποικιλία την ημέρα, επίσης λαχανικά βρασμένα με λίγο νερό ή στον ατμό, όσπρια, μαύρο ψωμί ολικής άλεσης, σκούρο ρύζι, ωμό ελαιόλαδο ψυχρά έκθλιψης, ποικιλία φρούτων, σταφύλια, σταφίδες μαύρες, αμύγδαλα και άλλους ξηρούς καρπούς κλπ. Μην ξεχνάτε να τρώμε με ηρεμία και πείνα και να είστε ξεκούραστος την ώρα του φαγητού και χαλαρός.

Περιοδικό: ΥΓΕΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ, τεύχος 37, σελ. 27-28

Δρ. Παναγιώτης Κουμεντάκης
Υγιεινιστής-Οικολογική Ιατρική