Πότε εφαρμόζεται η καισαρική τομή

Ο όρος καισαρική τομή αποδίδει την έξοδο του εμβρύου, του πλακούντα και των εμβρυϊκών υμένων από τη μητριαία κοιλότητα μετά από λαπαροτομία και διάνοιξη του τοιχώματος της μήτρας.

Ως προς την προέλευση του όρου, η γνώμη ότι οφείλεται στον τρόπο που γεννήθηκε ο Ιούλιος Καίσαρας μάλλον δεν ευσταθεί. Το πιθανότερο είναι ότι οφείλεται στον όρο lex cesarean του Ρωμαϊκού Δικαίου, που δηλώνει την δυνατότητα εφαρμογής χειρουργικής μεθόδου εξόδου του εμβρύου από την έγκυο που απεβίωσε.

Ενδείξεις

Η καισαρική τομή εφαρμόζεται στις καταστάσεις εκείνες, όπου η διενέργεια κολπικού τοκετού δεν είναι εφικτή ή εγκυμονεί κινδύνους για την μητέρα ή το έμβρυο. Ορισμένες από τις ενδείξεις θεωρούνται απόλυτες (π.χ. επιπωματικός πλακούντας, κεφαλοπυελική δυσαναλογία), ενώ άλλες σχετικές. Οι συχνότερες ενδείξεις διενέργειας καισαρικής τομής είναι:

Από τη μητέρα
1. Προηγηθείσες χειρουργικές επεμβάσεις στην μήτρα
2. Προηγηθείσα καισαρική τομή
3. Υπερτασική νόσος της κύησης
4. Αποτυχία πρόκλησης τοκετού
5. Σακχαρώδης διαβήτης

Από το έμβρυο
1. Εμβρυοπυελική δυσαναλογία
2. Προδρομικός πλακούντας
3. Πρόωρη αποκόλληση του πλακούντα
4. Εμβρυϊκή δυσφορία
5. Εγκάρσιο ή λοξό σχήμα του εμβρύου
6. Επιβράδυνση της ενδομήτριας ανάπτυξης
7. Ανώμαλη ισχιακή προβολή
8. Ισχιακή προβολή σε πρόωρο έμβρυο
9. Πρόπτωση του ομφαλίου λώρου

Η συχνότητα της καισαρικής τομής συνεχώς αυξάνει. Σήμερα, περίπου το 1/3 των τοκετών γίνεται με καισαρική τομή. Η αυξημένη αυτή συχνότητα θα μπορούσε να αποδοθεί εν πολλοίς αφ' ενός μεν στο ότι η καισαρική τομή θεωρείται ασφαλέστατη επέμβαση (βελτίωση τεχνικής, βελτίωση αναισθησίας), αφ' ετέρου δε στην αυξημένη σήμερα δυνατότητα έγκαιρης επισήμανσης επιπλοκών στο έμβρυο και αύξησης έτσι της πιθανότητας επιβίωσης του νεογέννητου με παράλληλη μείωση των απωτέρων επιπλοκών.

Στις γυναίκες με προηγηθείσα καισαρική τομή και με απουσία απολύτων ενδείξεων καισαρικής τομής μπορεί να επιχειρηθεί η διενέργεια κολπικού τοκετού, με πιθανότητα επιτυχίας περίπου 50%-70%. Η σημαντικότερη επιπλοκή στην περίπτωση αυτή είναι η ρήξη της μητριαίας τομής, χωρίς ωστόσο αυτή να συμβαίνει σε ποσοστό μεγαλύτερο του 1%. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος, όταν έχει προηγηθεί κλασική καισαρική τομή στο άνω τμήμα της μήτρας.

Θάνος Παράσχος
Μαιευτήρας-Γυναικολόγος
www.ivf-embryo.gr